4 Haziran 2023 Pazar

28 Mayıs Seçimi Üzerine Notlar

 

28 Mayıs Seçimi Üzerine Notlar

 

Henüz seçim yeni bitmiş, sandıktan çıkan oylar sayılmış…

Sırtımızda seçim çuvalları, Ünye Adliyesi önündeyiz.

Daha biz kuyrukta beklerken, seçim sonuçları neredeyse belli olmuş.

Islak imzalı tutanaklar parti merkezlerine ulaşmış.

Kimin kazandığı ilan ediliyor:

Erdoğan önde…

“Adam” kazandı yine!

 

Seçim torbasını teslim edip adliye binasından çıkıyoruz.

Yanımızdaki müşahit meydandaki kutlamaya yetişme telaşında…

“Yolumuzun üzeri, seni meydanda bırakırız” diyoruz, bırakıyoruz.

Ünye Cumhuriyet Meydanı ana-baba günü.

Kendimizi yorgun argın eve atıyoruz.



 

Saat 22.00’ye doğru durum oldukça net:

Erdoğan % 52,18

Kılıçdaroğlu % 47.82

 

Çok geçmeden kutlamalar meydandan caddelere dökülüyor.

Sahil yolunda konvoyların ardı arkası kesilmiyor.

Bir yandan da havai fişekler atılıyor.

 

Ordu ve Ünye genelinde seçim sonuçları birinci turla aynı.

Aradan çıkan adayların oyları eşit oranda iki adaya dağılmış…



 

Ordu merkezde (Altınordu):

Erdoğan 3 puan artmış; % 50’den 53’e çıkmış.

Kılıçdaroğlu da 3 puan artarak % 43’ten 46’ya çıkmış.



 

Ünye’de:

Erdoğan % 69 iken, 72’ye…

Kılıçdaroğlu % 24’ten 27’ye çıkmış.

 

Seçim Kutlamaları

 

Kutlamaları anlamak mümkün…

Taraf olanlar sevinçlerini ifade ediyor.

Belli oranda korno basılmasını da anlıyoruz.

Ancak büyük tonajlı kamyonların havalı kornoları sinir bozucu...

Gecenin ilerleyen saatlerine kadar süren bu durum, kutlama boyutunu aşıyordu.

Aynı durum, kazara muhalefet kazanmış da yapıyor olsaydı…

Emin olun bu sütunlarda yine aynı eleştiriyi bulurdunuz.

“20 yıl, biz bu anı bekledik!” demeleri bile, makul bir neden sayılmazdı.

 

Sadece Ünye’de kutlanmadı Erdoğan’ın üçüncü kez Cumhurbaşkanı seçilmesi.

Ülkenin dört bir yanında ve yurtdışında bazı yerlerde coşkuyla kutlandı…

Seçimler ve kutlamalar Şanlıurfa, Çorum örneğinde olduğu gibi çok az yerde olaylı geçse de, genelde sükûnet hâkimdi.


Ta ki Ordu- Gülyalı'da, seçim akşamı İYİ Parti Sandık Görevlisi Erhan Kurt’un bıçaklanarak öldürülmesine kadar.

Bu vahim olay, tüm kutlama yapanlara mal edilemez elbet de…

Ama seçimlere gölge düşürür.   

“Vatandaşı kutuplaştırmalarının sonucu” olarak kabul edilir.

İYİ Parti Ordu İl Başkanı Melikşah Murat Genç, Ordu’nun Gülyalı ilçesinde işlenen cinayeti şöyle anlatıyor:

“Gülyalı ilçemizde sandık görevlisi arkadaşımız, ıslak imzalı sandık tutanağını CHP Gülyalı İlçe Başkanlığı’na götürüyor. İlçe Başkanlığı’na teslim ettikten sonra evine giderken anayol kenarında zafer kutlaması yapan bir araçtan inen şahıs tarafından kalbinden bıçaklanıyor. Bıçaklayan kişi 17 yaşında bir genç, yakalandı ve şu anda emniyette sorgusu devam ediyor.”

“Olayın öncesinde parti önünde başkalarıyla bir tartışma yaşamışlar, arabayla bir tur daha atıp geri dönmüşler. Tartışmaya karışan kişi değil de bizim parti üyemiz arada kurban gidiyor. Ortamı germelerinin, vatandaşı kutuplaştırmalarının sonucu olan bir hadise… Bu vebale ortak olanları Allah’a havale ediyoruz.” (Kaynak: Medyascope)

 

Kutlamalara Tepkiler

 

Öte yandan Erdoğan’ın üçüncü kez Cumhurbaşkanı seçilmesinin “nesini kutluyorsunuz?” diyenler de vardı.

Yarın ülkede ne değişecek?

Peynir, kıyma, süt ve yumurta mı ucuzlayacak…

Enflasyon mu düşecek?

Sokaktaki sığınmacılar mı toplanıp gönderilecek…

Yüzde kaçımız açlık sınırı üstünde yaşayacak…

Orta sınıfların bile yerlerde süründüğü bir hayat pahalılığı…

Dibe vurmuş bir ekonomi…

% 100’ü aşan enflasyon…

6 Milyonu geçen göçmen akını…

50 bini aşkın yurttaşımızı yok eden deprem…

Ve kutuplaşmış bir ülke…

Neyi kutluyorsunuz?

Diyerek tepkilerini ifade etmişlerdir.

(Kaynak: Sosyal medya)

 

İkinci Tur Seçim Sonuçları  

 

İlk turdan çok farklı değildi.

Sinan Oğan’ın oyları Erdoğan’a ve Kılıçdaroğlu’na eşit olarak dağıtılmıştı.

Erdoğan’ın “İkinci Tur’dan zaferle çıkacağız!” dediği kadar bir “zafer” yoktu.

% 52 gibi, çok da önemli olmayan bir farkla kazanılmış bir seçim…

Ama sonuçta kazananı Sn. Erdoğan’dır.

Kutlamak gerekir.

Ancak kazanan tarafın artık daha kapsayıcı, ülkenin tümünü kucaklayan bir söyleme dönmesi gerekir.

Devlet imkânlarının sonuna kadar kullanıldığı, nefret söyleminin tavan yaptığı bir seçimin ardından, daha “yapıcı” olmalı.

 

Sonuçta bu seçimin artısı, 2 milyon oya dayanmaktadır.

Erdoğan’ın Kılıçdaroğlu’ndan daha fazla aldığı 2 milyon oy…

Suriye ve Afgan göçmenleri…

Türkiye’de mülk satın alarak vatandaşlık kazananlar…

Almanya, Avusturya ve Belçika’da yaşayan Türkler…

İşte bu kesimden gelen oylarla kazanılmış bir seçimden söz ediyoruz.

 

İstanbul’u Kaybeden…

 

“İstanbul’u Kaybeden Türkiye’yi de kaybeder” tezi, artık doğruyu yansıtmıyor.

Çünkü konuya yurtdışından gelen oylar ve içimizdeki Suriyeliler müdahil oldu.

Aksi halde seçimin kaderi değişebilirdi.

Ama İstanbul’u kaybetme kaosu iktidarın kâbusu olmaya devam ediyor.

Şimdiden iki yıl sonraki yerel seçimlerin hesabı görülüyor.

Dini siyasete alet etme yanında milliyetçi söylemler daha da hız kazanacak.

Ama dibe vuran ekonomiyi düzeltmek mümkün olacak mı?

İşte orası şüpheli…

 

Kılıçdaroğlu için de, Erdoğan için de zor bir dönem olacak.

 

31.05.2023, Ünyekent

24 Mayıs 2023 Çarşamba

14 Mayıs 2023 Seçimlerinde Ordu

 


14 Mayıs 2023 Seçimlerinde Ordu

  

Pazar günü CHP listesinden seçilen milletvekilleri Seyit Torun ve Mustafa Adıgüzel’in Ünye seçmeniyle selamlaşması vardı. Sahilde bir grup destekleyeniyle geçtiklerine tanık olduk.

Akşamüzeri, biz de eşimle yürüyüş amaçlı sahile çıktık. Bu defa AK Parti listesi üçüncü sırasından milletvekili seçilen Mustafa Hamarat’la karşılaştık. Kendisini tebrik edip, beş yıl sonra yeniden seçildiği görevin hayırlı olmasını diledik. Görüşmeyi kısa tuttuk, yanındakilerle birlikte meşgul etmek istemedik. Ayaküstü de olsa birkaç cümleyle düşündüklerimizi ifade etmek isterdik ama yeri ve zamanı değildi.

Ne düşündüğümüzü, 2023 seçimlerini değerlendirirken, Ordu özelinde yazmak daha doğru olacaktı.

 

2023 Seçimleri ve Ordu   

Sürpriz yoktu, beklenen oldu.

Milletvekili seçimlerinde Ordu merkez ilçede (Altınordu), Ak Parti % 34; CHP % 33’lük oy oranıyla birbirlerine oldukça yakınken; Çaybaşı, İkizce ve Akkuş kazalarında Ak Parti yine açık ara öndeydi.

Ünye’de: Ak Parti % 52,14 (45.015 oy); CHP % 16,17 (13.876 oy) aldı.

Ordu genelinde: Ak Parti % 45.25; CHP % 24.22; MHP % 12.73; İP % 9,78; YRP % 2.29; BBP % 0,81 oranında oy aldılar.

Bu oylara göre AK Parti 3, CHP 2 ve MHP 1 milletvekilliği kazanmıştır.


 

Cumhurbaşkanlığı seçiminde ise, Erdoğan % 62.16; Kılıçdaroğlu % 32.45; Oğan % 4.81; İnce % 0.59 oranında oy aldı.



Her iki seçim de sonuçları itibariyle bir önceki seçimlerle neredeyse aynı…

Ordu seçmeni oyunu değişimden yana kullanmadı.


Ordu Milletvekilleri

Partilerin Ordu’daki milletvekili sayıları da bir önceki dönemle aynı:

Ak Parti 3, CHP 2 ve MHP 1… Biraz daha yakından bakalım önümüzdeki dönem mecliste Ordu’yu temsil edecek milletvekillerine:


 

Ak Parti Birinci Sıra Adayı Mahmut Özer

Ak Parti ilk sırada halen Milli Eğitim Bakanı olarak görünen Mahmut Özer yer alıyor. Aslen Tokat’lı. 1970 yılında Tokat'ın Yazıbaşı köyünde doğdu. İlk ve orta öğrenimini memleketi Tokat'ta gördü. 1988’de Tokat İmam Hatip Lisesini bitirdi. 1992’de İTÜ Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği Bölümünden mezun oldu. Zonguldak Karaelmas Üniversitesi’nde profesör unvanı alan Özer, aynı üniversitede rektörlük yaptı. Ağustos 2021 tarihinden itibaren Millî Eğitim Bakanı olarak atandı.

Ordulular tarafından “İthal aday” olarak değerlendirilen Sn. Özer’in “siyasi arenadaki başarısı” tartışmalara neden olmuş, Ordu’dan birinci sıra aday yapılması ise parti teşkilatında istifalara yol açmıştır.

 


Ak Parti İkinci Sıra Adayı İbrahim Ufuk Kaynak

Ordulular tarafından, 2022'de sokak röportajında gündeme ilişkin değerlendirmeler yaparken yıldızı parlayan “Trabzonlu bir Arkeolog” olarak biliniyor. Doğum yerinin Ordu olarak görünmesi Ordulu olduğu anlamına gelmiyor, aslen Trabzonlu, anne tarafından Ordulu olduğu belirtiliyor. İbrahim Ufuk Kaynak, Hacettepe Üniversitesi Arkeoloji ve Sanat Tarihi Bölümü mezunu… Araştırmacı olan Kaynak yurt dışında birçok ülkeyi gezmiş, Türkiye, Osmanlı ve Selçuklu tarihi üzerine çeşitli araştırmalarda bulunmuş bir isim.

Sn. Kaynak aslen Ordulu olmasa da, mevcut donanımıyla Ordu’ya yararlı olabilecek potansiyele sahiptir. Yine de Ordu’yu bilmeyen, Ordu ile ilgili bir fikri olmayan adayların milletvekili olması Orduluları tedirgin etmiştir.

Seçilmesi garanti olan yerlere hak etmeyen adayların yerleştirilmesi, seçmenin iradesine saygısızlık olarak değerlendirilmiş ancak bu durum sandığa yeterince yansımamıştır.

Benzer bir durum İYİ Parti’de yaşanmıştır.

İdris Naim Şahin’le ivme kazanması beklenen İYİ Parti’de “yıllarca emek vermiş insanlar, İl Başkanları ve benzerleri ya sıralamada yok ya da ilk ikide yok” denmiştir. Milletvekilliğini en çok hak eden insanlar yıllarca köy köy, mahalle mahalle dolaşmış, partisini anlatmış, vatandaşın derdini dinlemiş, imkânsızlıklar içinde çözüm bulmaya çalışmıştır. Sıra siyasetin en tepe noktalarından biri olan milletvekilliğine gelince “Sen dur, başkası gelsin!” denmesi yenilir yutulur bir şey değildir.

Sonuçta Ordu şehri, “Büyükşehir” olmayı Sn. Şahin’e borçlu olsa da, Ordu siyaseti için Sn. Şahin kötü bir anı olarak kalmıştır.

 

Ünye Belediye Başkanı Hüseyin Tavlı-Mustafa Hamarat

Ak Parti Üçüncü Sıra Adayı Mustafa Hamarat

Sn. Hamarat için hiç kimse olumsuz yargıda bulunmamıştır. 1972 Akkuş doğumludur. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu, AK Parti Ordu 23. dönem ve 24. dönem milletvekilidir. 2007 ve 2011 tarihlerinde Ordu’dan iki dönem seçilen Sn. Hamarat, milletvekilliği süresince; Anayasa Komisyonu, Adalet Komisyonu, Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu, Bayındırlık İmar Ulaşım ve Turizm Komisyonu üyeliğinde bulundu. İki dönem kuralı gereği milletvekilliğine aday gösterilmedi, AK Parti Genel Sekreter Yardımcılığında bulundu.

Pazar günkü karşılaşmamız başka bir mekânda olsaydı, kendisiyle şöyle bir diyalog içinde olurdum:

Sn. Hamarat, siz hukukçusunuz. Parlamentoda Ünye’nin hukukunu temsil edebilecek tek vekil sizsiniz. Yaklaşık on yıl önce, Sebile Hanım Konağı’nda kahvaltıda size şöyle bir soru sormuştum: “On yıllık iktidarınızda Ünye için unutulmayacak hangi eseri yaptınız?”

Cevap olarak “bazı yolları” örnek vermiştiniz.

Ünye-T0kat yolu hala duruyor Sn. Vekil’im…

Sizden yıllar önce başlayan Ünye Organize Sanayi, yirmi yıllık devri iktidarınızda da bir türlü faaliyete geçemedi. (Fatsa ikinci Organize Sanayini tasarlıyor.)

Yirmi bir yılı bitirdiniz ama Ünye Kültür Sarayı hala bitmedi. (Fatsa ikinci kültür sarayını projelendiriliyor.)

Çok sözü edilen kruvaziyer turizminin Ünye’ye bir faydası olacak mı?

Önümüzdeki dönemde de Çamlık Sorunu yaşanacak mı?

Sahil Yolu boyunca Büyükşehir Belediyesi’ne park ücreti ödenecek mi?

Çarşamba günü kurulan köylü pazarını, Köprübaşı’ndan da öteye taşıyacak mısınız?

Kıyılarımız yağmalanmaya devam edecek mi? 

 

Sorular uzayıp gidiyor…

Aynı soruları CHP listesinden seçilen Seyit Torun ve Mustafa Adıgüzel’e de sormak isterdik, uygun bir zaman ve zemin bulabilseydik.

Şüphesiz MHP listesinden seçilen Naci Şanlıtürk’e de sormamız gerekir.

Ancak bu vekillerimiz Ünyeli olmadıkları için sorunlarımızı Sn. Hamarat kadar bilemezler.

Bir de Ünye Limanı bitişiğindeki 150 dönümlük sahada kurulması düşünülen “Ordu Serbest Bölge” meselesi var ki, uygun zaman ve zeminde yine ele alacağımız konulardan.

 

Üç gün sonraki ikinci tur cumhurbaşkanlığı seçimleri için Goethe’yle sonluyorum:

Asıl mucize kendine inanmaktır; sonrası hep olağan şeyler...

 
24.05.2023, Ünyekent

 


17 Mayıs 2023 Çarşamba

15 Mayıs Sabahına Uyanmak

 


15 Mayıs Sabahına Uyanmak

 

 Seçim sonuçları birçoğumuzu memnun etmedi.

Daha kötüsü olabilirdi deyip…

Mevcut durumu kabullenenler olmuştur şüphesiz.

Ama sonucun “ikinci tur”a kalması hiç hoş olmadı.

Seçim sonuçlarına girmeden…

Geçtiğimiz hafta ağırlıkla sözünü ettiğimiz anketlere değinelim.

 

Anketler Neden Yanıldı?

Bazı anket şirketleri son hafta Kılıçdaroğlu’nu önde gösterdi…

Hatta % 50’yi aştığını yayınladılar.

İlk turda seçimler sonlanabilirdi.

Sandıkta Kılıçdaroğlu galip geliyordu.

15 Mayıs sabahına uyananlar…

Durumun öyle olmadığını gördüler.   

Anketlerin önemli bir kısmı yanılmıştı.

Yanılgıya birkaç faktörün rol oynamış olabileceğini söylüyorlar.

Bunlardan biri:

CATI (Computer-Aided Telephone Interview) adlı yöntemdir.

Türkçesi “telefon üzerinden yapılan bilgisayar destekli anketler”dir.

Yani seçmenle yüz yüze değil de…

Telefon numaraları üzerinden yapılan rastlantısal aramalardır.

Örneklem seçilerek anket gerçekleştiriliyor.

Hızlı veri toplama bağlamında tercih edilen bu yöntem...

Kamuoyu araştırma şirketleri tarafından sıkça tercih ediliyor.

Ancak Türkiye koşullarında “güvenirlik” problemi yarattığı anlaşılmıştır.

Özellikle deprem bölgesinde başvurulan bu yöntem…

Sonuçları itibariyle yanıltıcı olmuştur.

MAK Araştırma Şirketi de son anketlerini yüz yüze yapamadıklarını kabul etmiştir.

Yüz yüze anket yönteminde vatandaşın cevap vermeye çekindiğini yahut seçmene ulaşım sıkıntısı yaşadıklarını söyleyen şirket yetkilileri, CATI yöntemine bu nedenle sık başvurduklarını ifade etmiştir.

 

Anketlerde MHP Oyları

 Öte yandan 14 Mayıs öncesi 27 kamuoyu araştırma şirketi tarafından yapılan değerlendirmelerde, MHP’nin oyu % 5 ila 7 aralığında gösteriliyordu.

Seçimlerdeki bu yanılgı, MHP ile Ak Parti arasındaki ilişkiye bağlanıyor.

Bu iki parti arasındaki bağ, “siyasi aile” kavramıyla açıklanıyor.

Aralarında çok sık ve etkileyici geçişler olabiliyor.

Örneğin son dakikaya kadar AK Parti’ye eli gitmeyen birinin, radikal bir tercih yapmadan gideceği yer MHP olabiliyor.

Bunun tersi de mümkün.

2015’te 7 Haziran - 1 Kasım seçimlerinde bu gibi değişimlerin yaşandığı ileri sürülüyor.

(Kaynak T24)

 

İnce’nin Çekilmesi

Seçimlere üç gün kala Memleket Partisi Genel Başkanı Muharrem İnce‘nin cumhurbaşkanı adaylığından çekilmesi sandığa nasıl yansıdı?

Çekilme kararı muhalefet kanadını oldukça rahatlattı…

Ancak İnce çekilirken muhalefete doğrudan bir destek vermedi.

Hatta çekilme kararında oylarının giderek azalması etkili oldu, deniyor…

% 6’lardan 2’lere düşmüş ki, bu oranların gerçekliği tartışılabilir.

Seçim sonrası Memleket Partisi oylarının % 1’in altında kalması, esasen milletvekili seçimlerinde İnce’nin bir iddia taşımadığını göstermektedir.

Bu durum İnce’nin cumhurbaşkanı adaylığındaki durumunu da tartışmaya açık hale getirmiştir.

 


Dikkatler İkinci Turda

İkinci tur ne getirir?

Muhalif seçmen karamsarlık içinde...

Meclis’te çoğunluğu elde etmiş Cumhur İttifakı Erdoğan’a önemli bir avantaj sağlıyor.

Ancak Ak Parti’nin oylarında muazzam bir düşüş meydana gelmiş.

Yüzde otuz beş oy oranıyla başladığı yere dönmüş Erdoğan’ın partisi…

Muhalefete karşı zafer edasına bürünseler de sonuç iktidar açısından da memnuniyet verici değil.

İktidar cephesinde de ikinci tur iç rahatlığı yaratmıyor.

Önümüzdeki yerel seçimlerde işleri daha da zor!

 

Muhalefet Ne Yapmalı?

Öncelikle parti yönetimlerini ve izledikleri yolu iyi analiz etmeliler.

21 yıllık yenilginin nedenini bulmak zorundalar.

Erdoğan’ın başarısı mı?

Kendi beceriksizlikleri mi?

“Bu milletten bir şey olmaz” yerine milletle kucaklaşmayı…

Karamsarlık, umutsuzluk yerine yeniden umut olmayı öğrenmek zorundalar.

Şimdiden tatil planları yapanları motive etmek zorundalar.

Açlık sınırı gelmiş 9 bin 814 liraya dayanmış...

İşsizlik kol geziyor, “göçmen” derdiyle uğraşıyoruz.

Salgınlar, depremler yaşıyoruz.

Rüşvetsiz, torpilsiz yürümüyor hiçbir şey.

Memleket cehennem yerine dönmüş…

Ve hala mevcut iktidar kadar güven verici olunamamışsa…

Bir yerlerde hata yapılıyor olmalı.

 


İkinci Turda Ne Olur?

İktidar yine bütün imkânlarını kullanarak inecek sahaya.

İlk turda elinden geleni ardına koymamıştı ama yetmedi...

50+1’i bulamadı.

Rakibine karşı “açık ara” olmasa da % 49,5’luk oy oranıyla başarı sağladı.

Kılıçdaroğlu % 44,8’de kaldı.

50+1’i bulamadı.

Bu başarı O’na yetmedi, güven tazeleyemedi.

Yarım puan eksik kaldı.

Erdoğan 28 Ekim’de, 14 gün sonra yapılacak olan ikici tur seçimlerinde “zafer kazanacağını” söylüyor.

Ancak bu zaferi ilk turda yakalayamadı.

İkinci turda sonuç ne olursa olsun.

Erdoğan daha önce ilk turda bitirdiği işi...

Bu defa bitiremedi.

Başkanı olduğu Ak Parti de düşüşte.

Ne dersiniz?

Gelecek kimden yana!

 

17.05.2023, Ünyekent


10 Mayıs 2023 Çarşamba

2023 Seçimleri

 


2023 Seçimleri

 

Seçimlere üç gün kaldı.

Üç gün sonra seçmenler sandığa gidecek ve ülkenin geleceği belirlenecek.

Ya değişimden yana kullanacaklar tercihlerini…

Yahut beş yıl önceki sonucu onaylayacak…[1]

Gidişten memnun olduğunu bildirecek.

Erdoğan’a “Evet!” diyecek.

 

****

Son dönemeçte liderler söylemlerini daha da sertleştirdi.

Sosyal medyada iktidarın yolsuzlukları sıralanıyor.

Meydanlar ateşli nutuklarla çalkalanıyor.

Özellikle Erdoğan’ın 07 Mayıs Pazar günü gerçekleştirdiği “Büyük İstanbul Mitingi”, iktidarın yüreğine su serpti.[2]

Öte yandan aynı gün Erzurum’da güvenlik güçlerinin gözü önünde, Ekrem İmamoğlu’nun seçim otobüsü taşlandı.

Trabzon’da CHP’lilere saldırıldı…

Akıllara bir kez daha kazındı:

Böyle sürüp gidemez, bu durum…

İlk turda sonuçlanmalı cumhurbaşkanı seçimi!

 

****

Peki, tercihler nasıl…

Seçim anketleri ne söylüyor?

Son hafta anket sonuçları netleşmeye başladı.

Meydanlarda Erdoğan’ın organizasyonu başarılı görünürken, anketlerde Kılıçdaroğlu daha önde görünüyor.


Örneğin…

MAK Danışmanlık'ın 26 Nisan - 4 Mayıs anketine göre Kemal Kılıçdaroğlu, cumhurbaşkanlığı seçimini ilk turda 5,5 puan farkla kazanıyor.[3]

Muharrem İnce'nin oyu ise 1,7’de kalıyor.

MAK Danışmanlık'ın son anketine göre cumhurbaşkanı seçimi ilk turda bitiyor!


Sonuç şöyle:

Kemal Kılıçdaroğlu: Yüzde 50,9

Tayyip Erdoğan: Yüzde 45,4

Sinan Oğan: Yüzde 2

Muharrem İnce: Yüzde 1,7

Son iki haftada Muharrem İnce’nin oyları düşerken, Sinan Oğan’ın oylarında yükseliş görülüyor.

 

Avrasya Araştırma'nın anketine göre; AK Parti geçen aya göre oy kaybı yaşarken CHP oylarını artırıyor. Memleket Parti'sinde düşüş sürerken cumhurbaşkanlığı seçiminde Kılıçdaroğlu ilk turda yüzde 50'yi yakalıyor.

Bu şirkete göre, Cumhurbaşkanlığı seçiminin ilk turda bitme ihtimali (hata payı dâhilinde olsa da)  çok yüksek.

Avrasya Araştırma'nın Cumhurbaşkanlığı seçiminde tercihler şöyle:

Kılıçdaroğlu: Yüzde 50,9

Erdoğan: Yüzde 43,6

Sinan Oğan: Yüzde 3

Muharrem İnce: 2,5

(Son haftalarda Sinan Oğan yükselişte, Muharrem İnce düşüşte görünüyor.)

 

Avrasya Araştırma şirketinin Meclis seçimleri anketinde de, 81 il 5600 kişilik son araştırmaya göre çoğunluk muhalefette görünüyor.

Avrasya Araştırma'nın 81 ilde 27 Nisan - 5 Mayıs tarihleri arasında 5.600 kişiyle yaptığı araştırmada oyların partilere göre dağılımı şöyle:

AK Parti: Yüzde 35,1; Şirketin bir önceki anketinde bu oran yüzde 34,4'tür.

CHP: Yüzde 33; bir önceki ankette bu oran yüzde 33,3'tü.

Yeşil Sol Parti / HDP: 9,7; Şirketin bir önceki anketinde bu oran yüzde 9,5'ti.

İYİ Parti: Yüzde 8,6; bir önceki ankete göre yüzde 9,2'ydi.  

MHP: Yüzde 7,9; önceki ankette yüzde 6,8'di.

TİP: Yüzde 1,5; önceki ankette parti listede yoktu.

Memleket Partisi: 1,1; bir önceki ankette bu oran yüzde 3,6'ydı.

Yeniden Refah Partisi: 1,1; önceki ankette listede yok.

Zafer Partisi: 0,9

 

Ulaş Tol- TEAM Araştırma Genel Direktörü: Son bir aydır, eğilim çizgisi muhalefet yönüne dönmüş durumda. Belirgin bir üstünlük olduğu söylenemez ama olağandışı faktörler belirleyici olmazsa seçimi muhalefet kazanacak görünüyor. Birinci tur gözetildiğinde, Kılıçdaroğlu Erdoğan’ın üç puan kadar önünde... Bir ay önce gerisindeydi.

 

Osman Sert - Panorama TR Araştırma: En kısa yorum, birinci turda seçimlerin bitmesi çok zor. Muharrem İnce ve Sinan Oğan’ın toplamda yüzde 5 ve üzerinde oy almaları, aritmetik olarak seçimleri ister istemez ikinci tura bırakıyor.

Çünkü iki aday arasında ilk turda yüzde 5’in üzerinde bir fark görünmüyor. Eğer 5 puan iki adaya giderse, kalandan yüzde 50’yi geçebilmeniz için 5 puan fark atmanız gerek. Bu da pek mümkün değil.

Öte yandan zaten her iki adayın da, yani Erdoğan ve Kılıçdaroğlu’nun yüzde 45 civarında bir oy tabanları var. Bu birkaç puan eksik ya da yüksek olabilir.

Uzun lafın kısası Panorama TR’ye göre seçimler büyük ihtimalle ikinci turda nihayetlenecek. Sonrası ise tümüyle bilinmezlerle dolu bir süreç…

Panorama TR’nin anketine göre Millet İttifakı'nın oluşturan CHP ve İYİ Parti'nin toplam oy oranı yüzde 44,2. Bir önceki seçimde Millet İttifakı yüzde 33,9 oy aldı. Ankete göre Millet İttifakı oylarını 10,3 puan yükseltti.


 

SONAR'ın sahibi Hakan Bayrakçı'nın 14 Mayıs anketi ise Cumhurbaşkanlığı seçimini her halükârda ikinci tura bırakıyor.

Bayrakçı'nın 4 Mayıs tarihinde açıkladığı anket sonuçlarına göre Erdoğan ilk turda % 48,8 oy alırken, Kılıçdaroğlu %44,1’de kalıyor.

İnce % 3,6, Oğan % 3,5 oranında oy alıyor.

Bayrakçı'ya göre ikinci turda kararsızların oyu orantısal olarak dağıtıldığında Erdoğan % 52,1’le seçimin galibi oluyor.

Kılıçdaroğlu % 47,9’la kaybediyor.

 

****

Seçim anketlerinin algı yaratmaya yönelik, “yanlı” tutumları göz önüne alındığında pek kıymetiharbiyesi olmadığı söylenebilir. Ancak bazı araştırma-anket şirketlerinin geçmişteki tahminleri, seçim sonuçlarıyla neredeyse bire bir örtüştüğü görülmüştür.

Her seçim olduğu gibi, bu seçimin de kaderini “kararsız” oylar belirleyecektir.

Belki de bunca çekişmenin nedeni, kararsız oyları elde etme çabasıdır.

Her nasıl olursa olsun, huzur ve güvenlik içinde, dürüst bir seçim olması dileğiyle.










10.05.2023, Ünyekent



[1] 24 Haziran 2018 tarihinde yapılan Türkiye cumhurbaşkanlığı seçimi önemli rejim değişikliğine işaret ediyordu. 2017 referandumda kabul edilen anayasa değişikliğine dayanan, parlamentoyu bypass eden yeni yönetim, “Başkanlık” sistemi olarak değerlendiriliyor. “Tek adam” rejimine fırsat tanıyan bu seçimde görevdeki Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan‘ın cumhurbaşkanlığına bir kez daha aday olurken, Selahattin Demirtaş ikinci defa aday oldu. Muharrem İnce, Meral Akşener, Temel Karamollaoğlu ve Doğu Perinçek de seçimde cumhurbaşkanı adayı oldular. Seçimi ilk turda %52,59’la oyların salt çoğunluğunu alan Erdoğan kazandı.

[2] Miting meydanları her ne kadar başarı göstergesi olsa da, 2018 seçimlerinde CHP cumhurbaşkanı adayı Muharrem İnce’nin kalabalık mitinglere rağmen % 30’larda kaldığını buraya not düşelim.

[3] Anketlerin ne derece gerçeği yansıttığı tartışılıyor. Örneğin iktidara yakın duran anket şirketleri de durumu Erdoğan lehine değerlendirebiliyor.